کتاب «شاهدبازی در ادبیات فارسی» نوشته دکتر سیروس شمیسا، تنها پژوهش جامع و اختصاصی درباره همجنسگرایی مردانه در ادبیات فارسی است که از دوره غزنویان تا اوایل پهلوی را پوشش میدهد. این اثر سال ۱۳۸۱ در ایران منتشر شد، اما فقط چند روز پس از ورود به بازار — همانطور که نویسنده در مقدمه پیشبینی کرده بود — توقیف و جمعآوری گردید و دیگر اجازه چاپ و فروش نیافت.
دکتر شمیسا با استناد به صدها نمونه شعر (و به ندرت نثر) نشان میدهد که معشوق در غزل و شعر کلاسیک فارسی، غالباً پسر یا مرد جوان است و تنها بخش بسیار اندکی از اشعار را میتوان با اطمینان به زن نسبت داد. کتاب در هشت فصل، بر اساس سیر تاریخی تدوین شده و به بررسی اصطلاحات شاهدبازی، انواع آن، نقش صوفیان در این پدیده، شاعران برجسته هر عصر و نمونههای ادبی میپردازد. دورههای مورد بحث شامل غزنویان، سلجوقیان، خوارزمشاهیان، تیموریان، صفویه، افشاریه، زندیه، قاجار و پهلوی است.
این کتاب برای نخستین بار با شواهد مستند ثابت میکند که شاهدبازی در ایران دستکم هزار و اندی سال سابقه دارد و عمیقاً در بافت ادبیات فارسی ریشه دوانده است.
پاسخ دادن به لیلا رضایی لغو پاسخ